Η ΤΡΕΛΗ ΣΟΦΙΑ Η’ ΤΑ ΑΝΙΕΡΑ ΙΕΡΑ - Ένα δοκίμιο για το καρναβάλι και τη γλώσσα του

του Γιάννη Κιουρτσάκη

Το καρναβάλι έλκει την καταγωγή του από τις διονυσιακές γιορτές, οι οποίες τελούνταν στο μεταίχμιο άνοιξης και χειμώνα. Μέσω των γιορτών αυτών ο άνθρωπος πίστευε ότι βοηθούσε μαγικά στην αναγέννηση της φύσης και ταυτόχρονα υποκλινόταν στην αδιαίρετη ερωτική και γονιμική της διάσταση. Υμνούσαν όχι μόνον τη ζωή αλλά και το θάνατο που ήταν βασική προϋπόθεση της αναγέννησης. Μια ένωση, σύζευξη αντιθέτων.

Στο καρναβάλι, ο κοσμολογικός χαρακτήρας των διονυσιακών γιορτών μετατοπίζεται. Με τον πολιτισμό ο άνθρωπος προσπαθεί να χειραφετηθεί από τη φύση και να εξερευνήσει τον εαυτό του. Οι καρναβαλικές εκδηλώσεις είναι μια τέτοια εξερεύνηση. Για ποιο λόγο οι άντρες ντύνονται γυναίκες και τούμπαλιν; Το άτομο ανακαλύπτει πως μέσα στο Ίδιο υπάρχει και το Άλλο, συνειδητοποιεί το πόσο εύθραυστη είναι η ταυτότητα του, το πόσο ποικιλόμορφη, το πόσο αντιφατική. Μαθαίνει έτσι να δεξιώνεται την ετερότητα, να συνυπάρχει με το διαφορετικό.

Ταυτόχρονα διακωμωδούνται κοινωνικές, θεολογικές, πνευματικές και άλλες ιεραρχήσεις. Θρησκευτικοί ύμνοι, νεόπλουτοι, διανοούμενοι, καλλιτέχνες. Οτιδήποτε όσιο και ιερό αποϊεροποιείται. Ανατρέπεται η κυρίαρχη λογική και επειδή ανατρέπεται με παιγνιώδη τρόπο συνειδητοποιούμε τη σχετικότητα των αξιών, υπονομεύεται οποιοσδήποτε δογματισμός.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις μας σπρώχνουν να προβληματιστούμε για τα ερωτήματα που θέτουν οι σύγχρονες, πολυπολιτισμικές κοινωνίες, στις οποίες ο φόβος για το άγνωστο και το έτερο μάς οδηγεί στον ασφυκτικό αυτοεγκλεισμό μας σε μισαλλόδοξες ταυτότητες. Επίσης, αν η σύγχρονη μετατροπή του καρναβαλιού σε ιδιωτική ψυχαγωγία ή σε θέαμα μαζικής κατανάλωσης που οργανώνουν οι δήμοι συνιστά τον εκφυλισμό του, ή μια ακόμη από τις πολλές, περιπαικτικές μεταμορφώσεις του.

Τέλος, ο επιτυχημένος συνδυασμός απλότητας και λογιότητας στο ύφος, καθιστά το δοκίμιο προσπελάσιμο σε όποιον αναγνώστη  ενδιαφέρεται να κατανοήσει τις οντολογικές, υπαρξιακές και κοινωνικές διαστάσεις του διαπραγματευόμενου θέματος.

Σεραφείμ Μπακολουκάς

ISBN: 960-211-667-6
Αριθμός Σελίδων: 70

Από τις εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ
Ασκληπιού 6, 10680, Αθήνα
Τηλ.: 210.3607744, 210.3639962
Fax: 210.3623093

URL: www.nefeli-books.gr
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.