artingreece.gr

Η έκθεση αποτελεί ένα αφιέρωμα στην εικοσαετή συστηματική ανασκαφική έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης στην αρχαία Ελεύθερνα, που στόχο έχει να καταδείξει τη διαχρονικότητα της ανθρώπινης παρουσίας σε μια σημαντική κρητική πολιτεία με αδιάλειπτη κατοίκηση από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.) έως και τον Μεσαίωνα (12ος-13ος αι. μ.Χ.).

Ο επισκέπτης καλείται, έτσι, να παρακολουθήσει τις μεταμορφώσεις μιας κοινωνίας μέσα στο χρόνο, υπό την επίδραση διαφορετικών κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών συνθηκών.

Η έκθεση, θα διαρκέσει από τις 1 Δεκεμβρίου 2004 έως 1 Σεπτεμβρίου 2005.

Η Ελεύθερνα βρίσκεται στην καρδιά της Κρήτης, στις βόρειες υπώρειες του Ψηλορείτη, 25 χλμ. ΝΑ του Ρεθύμνου και 5 χλμ. από το θρυλικό μοναστήρι του Αρκαδιού, γνωστό από τον αγώνα της νεώτερης ιστορίας του νησιού. Έχει παραμείνει αλώβητη από σύγχρονες επεμβάσεις και είναι χαρακτηρισμένη ήδη από το 1972 ως «τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους» και ως προστατευόμενος αρχαιολογικός χώρος.

Από τα χιλιάδες ευρήματα που έχουν ανασκαφεί σε τρεις διακριτούς ανασκαφικούς τομείς (υπό την επίβλεψη των καθηγητών Π. Θέμελη, Α. Καλπαξή και Ν. Σταμπολίδη) επιλέχθηκαν περίπου 500 αντιπροσωπευτικά εκθέματα από πηλό, λίθο, σίδηρο, χαλκό, άργυρο, χρυσό, ελεφαντοστό, φαγεντιανή, γυαλί. Τα αντικείμενα αυτά, που βρέθηκαν σε οικίες, ιερά, ναούς, αγορές και νεκροταφεία φωτίζουν κάθε πτυχή του δημόσιου και ιδιωτικού βίου, τη θρησκευτική συμπεριφορά, τις κοινωνικές και πολιτικές δραστηριότητες, τις καθημερινές ασχολίες, τις ταφικές πρακτικές.

Τα ευρήματα των ανασκαφών παρουσιάζονται σε τρεις μεγάλες ενότητες: Πόλη, Ακρόπολη, Νεκρόπολη. Οι δύο πρώτες ενότητες αφορούν δραστηριότητες της καθημερινής ζωής (σε δημόσιο και ιδιωτικό επίπεδο) ενώ η τρίτη πραγματεύεται συμπεριφορές και αντιλήψεις που αφορούν την μετά θάνατον ζωή.

Ανάμεσα στα ευρήματα της Πόλης υπάρχουν σπαράγματα από ολόκληρα αγάλματα, αγγεία διαφόρων περιόδων, όπλα, εργαλεία, διακοσμητικά αντικείμενα.

Από την Ακρόπολη, εκτός από τα ειδώλια και τα αγγεία των ιερών και άλλα αντικείμενα της δημόσιας ζωής, προέρχονται τμήματα αρχιτεκτονημάτων και κυρίως επιγραφές, μάρτυρες αδιάψευστοι των κανόνων και των νόμων, των συνθηκών και της ιστορίας της πόλης.

Στην Νεκρόπολη, έχουμε παρουσία των τριών γνωστών ταφικών πρακτικών: της απλής ταφής, του εγχυτρισμού και της καύσης. Μεγάλο μέρος του υλικού προέρχεται από το νεκροταφείο της Ορθής Πέτρας και χρονολογείται στην περίοδο συγγραφής των ομηρικών επών (9ος – 7ος αι. π.Χ.)· με τη βοήθειά του ζωντανεύουν πολλά από τα στοιχεία που περιγράφονται στους στίχους της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Στην ίδια ενότητα περιλαμβάνεται και η λεπτομερής αναπαράσταση ενός τάφου, μαζί με τα περιεχόμενά του και το αρχιτεκτονικό μνημείο που έστεκε πάνω του, καθώς και σπαράγματα δαιδαλικής και αρχαϊκής γλυπτικής και επιτύμβιες στήλες.

Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει η περίφημη «Κυρία της Ωξέρ», ένα μικρό ασβεστολιθικό γλυπτό, που απεικονίζει είτε μια Κορη είτε μια αρχαϊκή νεαρή θεά (πιθανόν την Περσεφόνη). Το άγαλμα αυτό ταξίδεψε στην Αθήνα από το Λούβρο, όπου εκτίθεται, ειδικά για τις ανάγκες της συγκεκριμένης έκθεσης και θα παραμείνει στο Μουσείο για 3 μήνες.

Εποπτικό Υλικό
Εκτός των επιτοίχιων επεξηγηματικών κειμένων, οι επισκέπτες θα μπορούν να παρακολουθούν και την κινημαρογραφική αναπαράσταση μια «ομηρικής» ταφικής πυράς, η οποία θα προβάλλεται καθόλη τη διάρκεια της έκθεσης στο ισόγειο του εκθεσιακού χώρου. Την έκθεση συνοδεύει πλήρης επιστημονικός κατάλογος σε ελληνική και αγγλική γλώσσα.

Εκπαιδευτικά Προγράμματα
Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα λειτουργούν εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία θα απευθύνονται σε μαθητές, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα οργανωμένων επισκέψεων σχολείων. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να επικοινωνούν με το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Μουσείου από την 1/12/2004.

Η έκθεση οργανώνεται σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού – ΚΕ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και το Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Για περισσότερες πληροφορίες:
   Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
   Νεοφύτου Δούκα 4, Αθήνα
   Τηλ.: 210.7228321-3, Fax: 210.7239382

Δείτε επίσης:
- Την ιστοσελίδα του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης